Wat zijn de verschillen bij vintage objectieven?



Dat is natuurlijk een leuke vraag! Waar nieuwe objectieven de onscherpte afvlakken in een foto, zijn het de oude objectieven die juist wat extra's doen in de onscherpte. Zo zijn er zelfs per type lens verschillen. Iedere lens heeft een eigen karakter. En dan worden er ook lenzen aangepast (modified wordt dat genoemd). Per lens en per soort aanpassing verschillen de effecten vaak flink.

Onscherpte wordt ook bokeh genoemd. Dit is een Japanse term om de kwaliteit van de onscherpte aan te geven. Een mooie onscherpte bedoelt men daar dan mee. En dat hebben die oude objectieven!

Zeker bij macro en close up fotografie worden deze vintage objectieven steeds vaker gebruikt. Logisch ook, want als er met een laag getal diafragma gefotografeerd wordt, is er vaak maar een klein deel echt scherp in een foto en een groot deel onscherp en dan zijn deze objectieven op hun mooist, het mooie karakter dat deze objectieven hebben komt helemaal tot zijn recht. Doordat maar een klein deel scherp is, kan het een hele uitdaging zijn om die onscherpte op een mooie manier in een foto te plaatsen. Als scherpte en onscherpte goed bij elkaar passen is het resultaat een mooie en sfeervolle foto.

Nagenoeg alle vintage objectieven hebben een vatting die niet zomaar op moderne camera's past, maar met een speciale adapter kan iedere vintage objectief op de huidige camera's, ook op systeem camera's.

Welke vintage objectief nu het mooiste is, is niet te zeggen. Wat jij het mooist vindt, vindt een ander misschien juist minder mooi. Op internet kan je veel vinden, maar is het toch ook lastig om ze te vergelijken als men op verschillende plekken heeft gefotografeerd.

In onze tuin heb ik hetzelfde onderwerp gefotografeerd met drie verschillende vintage objectieven. De foto's zijn vanaf statief gemaakt om alles zoveel mogelijk hetzelfde te houden. In de compositie zit wel iets verschil, omdat een 58 mm objectief niet helemaal te vergelijken is met een 50 mm objectief, het brandpunt is anders. Het onderwerp, de rode besjes, staan in de schaduw. In de achtergrond schijnt de zon. Onscherpte waar lichtval op is, is altijd nadrukkelijker in de foto aanwezig, dan wanneer alles in de schaduw is.

Alle foto's zijn gemaakt met een open diafragma, het laagste mogelijke getal.

Helios 58 mm


De Helios is een 58 mm objectief, dat lichtsterk is: F 2.0. In de foto is te zien dat de scherpte goed is, in de onscherpte vervormen de lichtplekken steeds meer naar kattenogen naar de rand van de foto toe. Op de onscherpe takken is het beeld schilderachtig en wat dromerig

Pentacon 50 mm


De Pentacon is een 50 mm lens, en is met zijn F 1,8 lichtsterk. De schepte van deze lens is goed. In de onscherpte valt op dat de cirkels wel rond zijn, maar in de cirkel zit een rand: het zg. soapbubble effect. Dat maakt de onscherpte speels, zonder dat het drukker wordt. Mensen die zich verdiepen in het effect van vintage objectieven kennen het soapbubble effect meestal van de Trioplan lens. Die lens is echt vele male duurder, omdat ze zeldzaam zijn. De Pentacon lens is dus meer het onbekende broertje, toch doet de lens precies hetzelfde.

Helios 58 mm modified


De aangepaste Helios die hier gebruikt is, is zelf aangepast, zodat de onscherpte binnen mijn smaak valt. Iedere fotograaf die objectieven aanpast, doet dat op zijn eigen manier. Hier is de aanpassing zo dat de onscherpte een goede mix is van het typische Helios bokeh en die van de Pentacon: de cirkels vervormen naar de rand toe meer naar kattenogen en de rand van de soapbubbel zit er ook in. Ook is de onscherpte wat drukker. Naar mijn idee is dat leuk en voegt het toe. Voor mensen die van "less is more" houden zou dit misschien te druk zijn. Maar zou je dichterbij fotograferen, dan is de onscherpte natuurlijk ook rustiger. De scherpte zelf is wat zachter, en die lijkt daardoor iets van een gloed te hebben.

Door de jaren heen heb ik me steeds meer gespecialiseerd in het fotograferen met vintage lenzen en geef ik workshops waarbij je een vintage objectief krijgt en de toebehoren om de lens als macro/close up lens te gebruiken. In de workshop leer je de praktische kant om hiermee te kunnen fotograferen, maar vooral krijg je tips voor composities voor sfeervolle foto's.

Heb je interesse in een vintage objectief en een workshop, kijk dan even bij de pagina met de workshops.

Gepost op 15 maart 2024.

Share Delen